Đình Sơn Trà trên đường Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định, tổ chức sự kiện "Cóc Cốc Tùng Tùng", trưng bày nhiều đèn lồng. Nổi bật trong số này là lồng đèn "Cóc kiện trời" do các thành viên nhóm Khởi Đăng Tác Khí thực hiện trong gần ba tháng.
Nguyễn Thị Kim Thủy, người sáng lập nhóm, cho biết tác phẩm lấy cảm hứng từ biến đổi khí hậu, qua đó truyền tải thông điệp về bảo vệ môi trường và gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.
Cụm tác phẩm gồm con cóc cao gần 3 m cùng các con vật ong, cáo, gấu, cọp, cua và một trống nghệ thuật, tổng thể dài khoảng 4 m; cao 3,5 m. Các chi tiết được làm thủ công từ nan trúc uốn khớp, phủ giấy dó.
Theo chị Thủy, công đoạn khó nhất là tạo khung khớp cho những chi tiết nhỏ như ngón chân cóc (ảnh sau), móng cọp, móng gấu bằng nan trúc, qua đó tạo chuyển động tự nhiên nhưng hạn chế vật liệu hiện đại. Giấy dó được nhuộm thủ công từng tờ, nhiều lớp màu nên chỉ một mẻ màu không đạt cũng phải làm lại.
Khẩu Cao Nhật Phúc (mặc áo dài), cố vấn văn hóa, lịch sử của chương trình, cho biết từ câu chuyện "Cóc kiện trời", nhóm phát triển chủ đề về quá trình khai mở phương Nam, nơi người Kinh, Hoa, Khmer và Chăm cùng sinh sống.
"Khác biệt về phong tục nhưng các cộng đồng đều có cách hướng về Mặt Trăng, tạo nên câu chuyện Trung thu đa dạng và phù hợp với đặc trưng văn hóa Sài Gòn", Phúc nói.
Ngoài "Cóc kiện trời", đình còn trưng bày khoảng 21 lồng đèn lấy cảm hứng từ nhiều câu chuyện và biểu tượng văn hóa. Trong đó, lồng đèn chim uyên ương (ảnh) dựa trên hình tượng trên ngói đất nung thời Lý khai quật tại Hoàng thành Thăng Long; lồng đèn cá Ông gợi tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân ven biển miền Trung và Nam Bộ.
Đình Sơn Trà được cộng đồng cư dân gốc Quảng Nam, Đà Nẵng dựng vào khoảng thập niên 1860, thờ Thành hoàng và làm điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân. Đình mang phong cách kiến trúc Nam Bộ, gắn với đời sống cộng đồng và những ước vọng về bình an, sung túc.
Trong ảnh là mâm cỗ trung thu của người Việt mang đặc trưng miền Bắc. Để có một mâm cỗ Trung thu ý nghĩa, mâm quả xưa thường được sắp đặt theo quan niệm "có xanh, có chín". Quả xanh mang tính âm, quả chín mang tính dương, thể hiện sự cân bằng âm dương trong vũ trụ.
Trong mâm cỗ có ông tiến sĩ giấy, biểu tượng cho người học hành giỏi giang, thi cử đỗ đạt, được làm quan trong triều. Việc bày ông tiến sĩ thể hiện mong ước con trẻ ngoan ngoãn, chăm học, thành tài.
Người Hoa có tục cúng Bái Nguyệt Nương, trong mâm cỗ Trung thu có bánh trái, vàng mã và đồ khô.
Người Khmer thực hiện lễ cúng trăng Ok Om Bok bằng các sản vật nông nghiệp như khoai, đậu phộng, cốm dẹp và trái cây.
Chương trình thu hút nhiều bạn trẻ tới chụp hình. Mỗi người được tham quan 35 phút, thưởng thức bánh kẹo, uống trà và nghe thuyết trình về Trung thu xưa cùng các hình mẫu lồng đèn.
An Như, 25 tuổi, ở phường Thảo Điền, ấn tượng với không gian trưng bày nhiều mẫu lồng đèn xưa, nói sẽ giới thiệu bạn bè và người thân đến tham quan trong lễ 2/9.
Chị Mi Mi, sống ở phường An Khánh, đưa con gái nhỏ đến tham quan, mong muốn bé sớm làm quen với văn hóa truyền thống. Chị ấn tượng với cách chương trình kết hợp hài hòa giữa yếu tố xưa và nay, giữ nét truyền thống và vẫn gần gũi với giới trẻ.
"Với trẻ nhỏ, đây là cách tự nhiên để tiếp cận văn hóa truyền thống qua trải nghiệm, thay vì những bài học khô cứng", chị Mi nói.
Chương trình diễn ra từ 14h đến 20h30 mỗi ngày, kéo dài đến 11/10. Vé người lớn giá 139.000 đồng, vé trẻ em giá 75.000 đồng.
