Cứ đến rằm tháng Tám, bánh Trung Thu lại xuất hiện trên mọi mâm cỗ, từ nông thôn đến thành thị, từ trẻ nhỏ đến người lớn đều mong chờ giây phút quây quần bên chiếc bánh ngọt ngào dưới ánh trăng.
Bánh Trung Thu thường có hình tròn (bánh dẻo) và hình vuông (bánh nướng), tượng trưng cho trời và đất, cho sự trọn vẹn và đủ đầy như vầng trăng rằm tháng Tám. Hình dáng ấy không chỉ đẹp mắt mà còn gửi gắm ước vọng về một cuộc sống viên mãn, hài hòa và an yên cho mọi thành viên trong gia đình.
Vào đêm trăng rằm tháng Tám, cả nhà cùng nhau cắt bánh, chia sẻ từng miếng là cách thể hiện tình cảm gắn bó, sự quây quần. Ăn bánh Trung Thu không chỉ là một thói quen, mà là một nghi thức đậm chất văn hóa, gợi nhắc về giá trị thiêng liêng của đoàn viên và sum họp.
Bánh trung thu có nhiều loại, nhưng điểm chung là chứa rất nhiều năng lượng. Ảnh minh họa.
Dù bánh là bánh mang hương vị cổ truyền, hay thay đổi để phù hợp xu thế hiện đại, các chuyên gia dinh dưỡng đều cho rằng, chúng có quá nhiều năng lượng. Một chiếc bánh truyền thống tùy khẩu vị mỗi người sẽ có thành phần khác nhau, thường sẽ là chất đường bột, chất béo, đường tạo ngọt, một số hương liệu như cốm, đậu xanh, đậu đỏ, khoai môn…
Với sự kết hợp nguyên liệu như trên, bánh trung thu chứa rất nhiều năng lượng. PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, điều quan trọng khi ăn bánh trung thu là kiểm soát khẩu phần và cân đối tổng lượng thực phẩm trong ngày.
Theo đó, một chiếc bánh trung thu hình tròn cỡ khoảng 10 x 4cm có thể cung cấp 800-1.200 kcal, tùy loại bánh và thành phần. Mức năng lượng này có thể tương đương khoảng 5 bát cơm vừa hoặc bằng khoảng 2 bát phở bò bình dân.
Điều ông Hưng đặc biệt lưu ý đó là, nhiều gia đình đợi đông đủ các thành viên mới ăn bánh trung thu, thời điểm đó thường là sau ngay các bữa chính vào buổi tối. Về mặt kết nối tình cảm thì rất hợp lý, nhưng sau bữa cơm tối đã nạp nhiều năng lượng từ thức ăn, sau đó lại ăn bánh trung thu và rồi 1-2 tiếng đi ngủ. Như vậy, thời gian và hoạt động tiêu hao năng lượng nạp vào dường như là rất ít. Nếu cả mùa trung thu, thói quen này lặp lại thường xuyên nguy cơ tăng cân là hoàn toàn có thể xảy ra.
Để không tăng cân ngoài chú ý thời điểm sử dụng, cần chia nhỏ bánh khi ăn. Ảnh minh họa.
Để tránh tình trạng này, bác sĩ Hưng tư vấn nên ăn bánh trung thu vào các bữa phụ trong ngày, không ăn ngay sau bữa cơm chính. Đặc biệt, thay vì ăn trọn một chiếc bánh trong một lần, có thể cắt bánh thành những phần nhỏ, ăn chậm và xem bánh như một phần của khẩu phần ăn trong ngày. Tốt nhất là nên ăn 1/8 chiếc bánh trung thu, như vậy cơ thể đã nhận được khoảng 100 đến 120Kcal. Ngoài ra, khi ăn bánh nên điều chỉnh lượng thực phẩm ở các bữa khác cho phù hợp, đặc biệt là những thực phẩm giàu tinh bột, đường và chất béo.
Một khuyến cáo nữa cũng được vị chuyên gia này khuyến cáo, nhất là với trẻ nhỏ đó là nhịn dành bụng để ăn bánh. Theo bác sĩ Hưng, cách này không tốt cho sức khỏe. Bánh không nên được dùng để thay thế thường xuyên cho các bữa chính.
Cũng không nên ăn bánh khi quá đói vì khi đó dễ ăn nhanh và ăn nhiều hơn nhu cầu. Tốt hơn là thưởng thức bánh với lượng nhỏ sau hoặc cùng một bữa ăn cân đối, thay vì ăn liên tục nhiều miếng trong một lần.
Bánh trung thu cũng thường chứa nhiều đường và chất béo, do đó người ăn cần chú ý thời điểm và lượng ăn. Với người đang kiểm soát cân nặng, nên ưu tiên bánh có khẩu phần nhỏ, hạn chế số lượng bánh trong ngày và cân đối lại các thực phẩm giàu tinh bột, đường, chất béo ở những bữa còn lại. Không nên vì muốn "ăn cho hết bánh" mà ăn bánh liên tục hoặc bỏ bữa chính.
Đặc biệt, người mắc đái tháo đường, thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu hoặc đang thực hiện chế độ ăn điều trị cần thận trọng hơn. Những trường hợp này nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xác định khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe.
