Làng Nôm (Hưng Yên) là một trong những ngôi làng cổ kính bậc nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ, nổi bật với vẻ đẹp truyền thống và bề dày lịch sử văn hóa. Làng Nôm nổi tiếng với quần thể di tích văn hóa - lịch sử đặc sắc, bao gồm chùa Nôm, đình Nôm, cầu Nôm và chợ Nôm. Tất cả các di tích này kết hợp hài hòa, tạo nên bức tranh làng quê Việt Nam truyền thống với vẻ đẹp yên bình, cổ kính.
Làng Nôm, nơi có khu chợ nổi tiếng là niềm tự hào của người Hưng Yên
Khu chợ Nôm nổi tiếng, nằm ngay trước cửa chùa Linh Thông cổ tự. Thời xưa, đây là nơi chuyên trao đổi và buôn bán các sản phẩm đúc đồng - một nghề truyền thống mang lại sự phồn thịnh cho cả vùng. Hiện nay, chợ Nôm đã chuyển đổi thành chợ dân sinh, phục vụ nhu cầu hàng ngày của người dân địa phương, song vẫn giữ được những dấu ấn văn hóa độc đáo của một phiên chợ quê xưa.
Chợ Nôm được xây dựng từ thời Lê, trải qua nhiều lần trùng tu vào thời Nguyễn. Chợ Nôm nằm trên bãi đất rộng khoảng 2 mẫu Bắc Bộ ngay trước chùa Nôm, là một minh chứng điển hình cho nguyên tắc xây dựng xưa: chợ và chùa thường nằm bên ngoài làng, đóng vai trò là “đặc khu mở”.
Cây cầu hơn 200 năm tuổi dẫn vào chợ Nôm
Điều đặc biệt là dù thời gian có làm thay đổi nhiều thứ, chợ Nôm vẫn giữ lại được những nét cổ xưa hiếm hoi, từ kiến trúc cho đến không gian sinh hoạt. Khi nhắc đến chợ Nôm, người ta thường nhớ đến hình ảnh một phiên chợ nhộn nhịp, là trung tâm trao đổi nguyên liệu đồng của các thợ đúc trong khu vực.
Thời xưa, cả làng Nôm có đến 70% hộ dân làm nghề đúc đồng hoặc buôn bán đồng. Những người làng Nôm mang hàng đúc đi khắp nơi để rao bán, đồng thời thu mua hoặc trao đổi đồng nát về cho các làng nghề. Chính nhờ các hoạt động giao thương sôi động này mà làng Nôm trở thành một trong những làng giàu có bậc nhất trong vùng.
Câu ca dao “Đồng nát thì về cầu Nôm” được người dân địa phương lưu truyền từ đời này qua đời khác. Nó không chỉ gợi nhắc về công việc trao đổi hàng hóa mà còn phản ánh vai trò điều tiết nhịp sống của chợ Nôm trong đời sống kinh tế, xã hội của làng Nôm suốt nhiều thế kỷ.
Hàng mài dao, mài liềm, thay cán dao… đỏ lửa vẫn tồn tại ở chợ Nôm
Theo thời gian, chợ Nôm không còn là trung tâm buôn bán đồng nát và các sản phẩm đúc đồng như trước. Đến năm 1997, chợ được tái dựng lại với hai dãy nhà cấp 4 và năm khu vực bán đồ tạp hóa. Ngày nay, chợ họp 12 phiên mỗi tháng, vào các ngày 1, 4, 6, 9, 11, 14, 16, 19, 21, 24, 26, và 29. Dù không còn sự sầm uất như xưa, chợ Nôm vẫn mang vẻ đẹp mộc mạc với những gian nhà gạch đỏ không trát vữa, tạo nên nét hoài cổ đặc trưng.
Những ngày họp chợ đông vui nhộn nhịp
Phiên chợ ngày nay đã thu hút nhiều người dân từ khắp nơi đến tham quan, mua sắm, làm sống lại không khí nhộn nhịp mỗi dịp chợ họp. Sự thay đổi của chợ Nôm không chỉ thể hiện sự thích nghi với nhu cầu hiện đại mà còn giữ lại giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất này.
Chợ Nôm giờ đây bán đủ mọi mặt hàng phục vụ dân sinh
Với những giá trị độc đáo về lịch sử, kiến trúc và văn hóa, quần thể di tích làng Nôm của tỉnh Hưng Yên đã được công nhận là Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật Quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân làng Nôm mà còn là minh chứng cho sự bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hiện đại.
