Nhắc tới hẹ nước, những du khách đến miền Tây chắc hẳn đều đã từng được thưởng thức. Đây là loài cây thủy sinh có lá dài, mảnh, màu xanh tươi mọc thành bụi từ gốc, rễ chùm khỏe bám đất. Đặc điểm nổi bật là thân mềm xốp giòn, có mùi thơm nhẹ, sinh sản chủ yếu đẻ nhánh.
Đặc sản hẹ nước xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày của người miền Tây
Chúng vốn là loại rau mọc tự nhiên, thường xuất hiện ở đồng ruộng, kênh mương, vùng đầm nước và đất phèn vào mùa nước nổi, khoảng từ tháng 6 đến tháng 8 âm lịch. Mùa nắng khô hạn kéo dài khiến ruộng đồng nứt nẻ. Vì thế, khi mùa mưa đến, đất đai được ngập trong nước thì lập tức rau hẹ sẽ đồng loạt mọc lên ở khắp mọi nơi.
Rau hẹ nước phát triển rất nhanh, chỉ vài tuần là đã mọc dài đến chừng năm, sáu tấc, mặt lá rộng khoảng bằng một ngón tay. Đó cũng là lúc người dân sẽ đi thu hoạch hẹ nước về để nấu thành những món ăn thơm ngon cho bữa cơm hàng ngày.
Hẹ nước là của nhà trồng được nên đối với người dân miền Tây đã chẳng còn gì xa lạ. Thế nhưng, nếu bạn lần đầu đến đây thì chắc chắn sẽ vô cùng thích thú. Cứ mùa nước nổi đến là ở đâu cũng thấy hình ảnh hẹ nước, chúng dập dìu trong làn nước trong vắt, tạo nên một khung cảnh thanh bình mà cũng rất độc đáo.
Món “cỏ dại” được coi như sản vật trời ban
Ai chưa biết sẽ thường bị nhầm lẫn hẹ nước với loại rau hẹ mọc trên cạn. Lá hẹ nước sẽ mềm, xốp, mọng nước và rất giòn, khi ăn cảm thấy vị ngọt thanh, dễ chịu. Còn hẹ trên cạn thì giống lá hành, khô và cứng hơn, thường được nêm nếm thêm trong các loại hủ tiếu, bánh canh hoặc nấu một số món ăn khác. Khi đến miền Tây, nếu bạn nghe người dân gọi là lá hẹ thì có nghĩa đang nói tới loại hẹ nước.
Người dân miền Tây thường gọi hẹ nước là của trời cho do giống cây này chỉ mọc tự nhiên, không trồng được. Ngày nay, rau hẹ cũng có giá trị kinh tế khá cao, mang lại nguồn thu cho những người nông dân mùa nước nổi. Đặc biệt là rau hẹ mọc rất nhiều, sức sống vô cùng bền bỉ. Dù mảnh đất đó có trồng gì đi nữa thì chỉ cần nước về là rau hẹ lại thi nhau mọc lên, chẳng gì cản nổi.
Hẹ nước được thu hoạch vào mùa nước nổi
Muốn hái được hẹ nước, người ta sẽ phải lội xuống ruộng, trầm mình dưới nước, có khi ướt lên tận cổ. Họ dùng tay để tìm gốc hẹ, lắc lắc vài cái cho đất nhão, rễ rời ra rồi nhổ lên cả bụi. Nơi nào nước càng sâu và chảy mạnh thì hẹ nước sẽ có màu xanh đậm hơn, lá to bản và xốp, giòn, thơm hơn so với hẹ mọc trong các mương nhỏ.
Theo kinh nghiệm của người dân, hẹ nước có phần thân và gốc màu trắng thì sẽ càng ăn ngon. Những cọng lá hẹ xanh non mơn mởn, sau khi hái xong sẽ được người dân giũ bớt bùn rồi để vào từng thau lớn, đổ nước sạch ngâm khoảng một giờ đồng hồ cho tan hết bùn lầy bám trên thân, lá. Do mọc trong bùn nên hẹ sẽ có mùi rất đặc trưng. Vì thế, nhiều người còn ngâm hẹ với nước muối để giảm bớt mùi này, khi ăn sẽ ngon hơn. Phần rễ của cây hẹ cũng ăn được nhưng người ta thường cắt đi để trông đĩa rau đẹp mắt.
Hẹ nước ăn kèm với mắm sặc hoặc cá kho đều ngon
Hẹ nước có thể dùng để chế biến thành nhiều món ngon, như ăn kèm với mắm sặc, cá kho, hoặc làm rau nhúng lẩu đều mang đến hương vị đặc trưng khó quên. Nếu có dịp tới miền Tây vào mùa nước nổi, đừng quên thưởng thức món đặc sản trời ban này.
