Đó là nội dung được nhiều đại biểu nhấn mạnh tại Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực với chủ đề "Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu – Cơ hội mới cho logistics Việt Nam" do Bộ Công Thương tổ chức ngày 24/7 tại TPHCM.
Sự kiện quy tụ đại diện các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp cùng nhiều tập đoàn logistics và khai thác cảng quốc tế như APM Terminals, Cảng Busan (Hàn Quốc), Tập đoàn Maersk, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Hiệp hội Logistics tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).
Cơ hội đến từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, những biến động kinh tế, địa chính trị, cùng yêu cầu chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang khiến chuỗi cung ứng toàn cầu bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Trong bối cảnh đó, logistics không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi nền kinh tế.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam đang có nhiều lợi thế để đón đầu xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng. Bên cạnh vị trí địa lý nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế, Việt Nam còn sở hữu hệ thống cảng biển ngày càng hoàn thiện và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu.
Tuy nhiên, bà cũng cho rằng dư địa phát triển chỉ có thể được khai thác hiệu quả nếu hạ tầng logistics được đầu tư đồng bộ, các trung tâm logistics hiện đại được hình thành và chi phí logistics tiếp tục được kéo giảm.
"Muốn nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, phải xây dựng hệ thống logistics hiện đại, thông minh và có khả năng kết nối hiệu quả giữa các vùng kinh tế cũng như với chuỗi cung ứng quốc tế", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Địa phương tăng tốc đầu tư hạ tầng
Từ thực tiễn phát triển của các địa phương, nhiều đại biểu cho rằng liên kết vùng sẽ là chìa khóa để nâng cao hiệu quả logistics.
Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM, cho biết thành phố đang hướng tới xây dựng hệ thống logistics hiện đại tương xứng với vai trò đầu tàu kinh tế và trung tâm giao thương của cả nước. Trong đó, ưu tiên kết nối giữa cảng biển, cảng cạn, sân bay, khu công nghiệp và các trung tâm logistics nhằm giảm chi phí vận chuyển cho doanh nghiệp.
Ở khu vực miền Trung, ông Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, giới thiệu chiến lược phát triển logistics gắn với Hành lang Kinh tế Đông - Tây, tận dụng lợi thế cửa khẩu quốc tế để kết nối hàng hóa giữa Việt Nam với Lào, Thái Lan và các nước trong Tiểu vùng Mekong mở rộng.
Trong khi đó, đại diện Hải Phòng khẳng định mục tiêu xây dựng thành phố trở thành trung tâm logistics và cảng biển quốc tế ở miền Bắc thông qua đầu tư đồng bộ hệ thống cảng nước sâu, trung tâm logistics và hạ tầng giao thông kết nối.
Theo các địa phương, khi hạ tầng được kết nối thông suốt, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ được cải thiện đáng kể, đồng thời tăng sức hút đối với các dòng vốn đầu tư mới.
Logistics xanh là xu hướng tất yếu
Một trong những chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm tại diễn đàn là phát triển logistics xanh và chuyển đổi số.
Đại diện APM Terminals, Cảng Busan và Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn chia sẻ nhiều kinh nghiệm về khai thác cảng hiện đại, tự động hóa, ứng dụng dữ liệu số trong quản lý chuỗi cung ứng và phát triển mô hình logistics thân thiện với môi trường.
Theo các chuyên gia quốc tế, nhiều thị trường lớn đang siết chặt tiêu chuẩn về phát thải carbon và phát triển bền vững. Vì vậy, nếu doanh nghiệp logistics Việt Nam không sớm chuyển đổi sẽ gặp nhiều rào cản khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với chuyển đổi xanh, việc số hóa toàn bộ quy trình logistics cũng được xem là giải pháp quan trọng để giảm thời gian thông quan, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Giảm chi phí logistics để tăng sức cạnh tranh
Tại phiên thảo luận "Kết nối hạ tầng logistics Việt Nam với chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu", các đại biểu thống nhất rằng Việt Nam khó có thể kiểm soát biến động của giá cước vận tải quốc tế. Tuy nhiên, dư địa giảm chi phí logistics trong nước vẫn còn rất lớn.
Theo đó, việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, tăng cường vận tải đa phương thức, cải cách thủ tục hành chính, phát triển trung tâm logistics và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Ban Tổ chức đánh giá, những khuyến nghị và kinh nghiệm được chia sẻ tại diễn đàn sẽ là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển logistics theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái định hình, logistics không còn là "mắt xích" hỗ trợ mà đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Với lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống cảng biển cùng quyết tâm cải thiện hạ tầng và chất lượng dịch vụ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội nâng tầm vai trò trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Minh Trung
