Giữa không gian xanh của đảo Hòn Dấu, đền Nam Hải Thần Vương nằm sát mép đảo, hướng ra biển. Ngôi đền là điểm dừng chân của người dân và du khách khi đến quần thể danh lam thắng cảnh quốc gia này ở TP Hải Phòng.
Với người dân Đồ Sơn, nơi đây gắn bó với đời sống tín ngưỡng qua nhiều thế hệ, gửi gắm mong ước ra khơi thuận lợi, trở về bình an.
Dân gian kể lại vào thời Trần, ngư dân đánh cá gần đảo Dấu phát hiện thi thể một người mặc giáp trụ trôi trên biển. Nhận ra đó là một võ tướng, họ đưa lên đảo, chuẩn bị việc mai táng.
Tương truyền, sáng hôm sau, mối đã đùn đất phủ kín thi thể thành mộ. Người dân sửa sang phần mộ, lập nơi thờ phụng. Câu chuyện về vị võ tướng được lưu truyền cùng sự hình thành tín ngưỡng thờ thần đảo.
Người dân Đồ Sơn còn thành kính gọi vị thần được thờ trên đảo là cụ Đảo, cụ Dấu. Những câu chuyện về ngài được các bậc cao niên kể lại cho con cháu và khách phương xa, trở thành phần ký ức của vùng biển.
Theo tư liệu giới thiệu di tích của Hải Phòng, đền còn lưu dấu một tấm bia đá có hình mặt nguyệt và đôi rồng chầu, mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn, đầu thế kỷ XIX. Đây là di vật liên quan đến lịch sử ngôi đền và việc thờ thần trên đảo.
Hằng năm, lễ hội đảo Dấu được tổ chức vào tháng hai âm lịch để tưởng nhớ vị thần được thờ trên đảo. Chính hội diễn ra trong các ngày 8, 9 và 10, với những nghi thức truyền thống như rước đèn, thả thuyền giấy.
Người làm nghề biển đến lễ hội cầu mong một năm sóng yên, biển lặng, đánh bắt thuận lợi. Du khách thập phương dâng hương, cầu sức khỏe, bình an cho bản thân và gia đình. Những nghi lễ trên đảo thể hiện đời sống tín ngưỡng gắn bó mật thiết với biển của người dân Đồ Sơn.
Rời đền Nam Hải Thần Vương, du khách có thể tiếp tục khám phá những lối đi dưới tán cổ thụ. Gần đền có quần thể đa búp đỏ đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây di sản Việt Nam.
Toàn cảnh đảo Hòn Dấu nhìn từ trên cao.
Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2026 lần đầu được tổ chức tại KDL quốc tế Đồi Rồng (Đồ Sơn, Hải Phòng). Vòng chung khảo toàn quốc diễn ra vào tối 10/10 tại quảng trường Dragon Beach Đồ Sơn.
Hành trình tại ngôi nhà chung, các thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 tham gia nhiều trải nghiệm tại TP Hải Phòng, như: Khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc, Vịnh Lan Hạ - Quần đảo Cát Bà, làng trẻ em SOS Hải Phòng, trung tâm điều dưỡng người có công Đồ Sơn, trải nghiệm làng gốm Chu Đậu, trồng rừng ngập mặn, dọn sạch bãi biển Đồ Sơn...
Đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 được tổ chức vào tối 7/11, tại quảng trường Danh Vọng, Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng. Sự kiện cũng là dịp để thành phố quảng bá văn hóa, du lịch, hình ảnh về mảnh đất và con người của một Thành phố cảng Anh hùng - Xứ Đông văn hiến.